Jeugdstrafrecht voor jongeren

Als je wordt vervolgd wegens een strafbaar feit, dan kan er veel op je afkomen. Daarom krijg je in Nederland automatisch een advocaat toegewezen als je wordt verdacht van een misdrijf. Hieronder vertel ik in het kort waar je mee te maken kunt krijgen.

Wat kan je van mij verwachten?
Als de rechtbank mij als jouw advocaat aanwijst, dan krijg je van mij eerst een brief. Vaak weet ik dan nog niet waarvan je wordt verdacht en hoe de zaak verder zal gaan, omdat ik de papieren in de zaak nog niet binnen heb. Als je mijn brief hebt ontvangen, dan kun je me natuurlijk altijd bellen als je vragen hebt.

Als ik de papieren binnen heb, dan maak ik een afspraak met je om de zaak op mijn kantoor te bespreken. Je ouders zijn daar normaal gesproken ook bij, zij moeten daarna namelijk ook aanwezig zijn op de zitting bij de rechter of officier van justitie. Als je goede redenen hebt om mij te spreken zonder je ouders erbij, dan kun je daar altijd om vragen. Ik ben er namelijk allereerst voor jou zelf.

In ons gesprek op mijn kantoor hebben we het niet alleen over het feit waarvan je wordt verdacht. Ook de omstandigheden thuis, op school etc. zijn van belang. Het kan zijn dat je al contact hebt met (jeugd)hulpverleners. Meestal heb je in een strafzaak niet alleen met mij te maken, maar krijg je ook een gesprek met iemand van de Raad voor de Kinderbescherming, soms ook met iemand van de jeugdreclassering. Die vertellen de rechter en de officier van justitie (de aanklager) hoe het met jou gaat (thuis, op school en in je vrije tijd). Ook geven zij een advies over de manier waarop de zaak kan worden beslist: wel of geen straf, en zo ja, welke?

Twee mogelijkheden
Als je wordt vervolgd, dan kan het zijn dat er een zitting voor de kinderrechter wordt gepland, of dat de officier van justitie over de zaak moet oordelen (zogenaamde officierszitting). In beide gevallen vindt de zitting achter gesloten deuren plaats en krijgen je ouders of verzorgers ook een oproep om op die zitting mee te komen. Zelf ben ik er natuurlijk ook.

Bij de officier van justitie
Als de officier van justitie over de zaak beslist, dan kan het zijn dat je niet meteen straf krijgt, maar dat jij je een bepaalde tijd (vaak 1 of 2 jaar) niet opnieuw schuldig mag maken aan strafbare feiten. Gebeurt dat toch, dan krijg je voor het oude feit alsnog straf. Vaak is dat een werkstraf of een leerstraf. Natuurlijk kan de officier ook meteen een straf opleggen.

Bij de rechter
Als de zaak voor de kinderrechter komt, dan deze van je willen weten wat er precies is gebeurd. Ook zal de rechter vragen aan je stellen over hoe het bijvoorbeeld thuis en op school met je gaat. Op de zitting kan ook de officier van justitie (de aanklager) vragen aan je stellen. Verder is er op de zitting vaak iemand van de Raad voor de Kinderbescherming aanwezig en iemand van de jeugdreclassering. Deze mensen vertellen de rechter hoe zij vinden dat het met je gaat en wat er misschien moet gebeuren om te voorkomen dat je opnieuw in de problemen komt.

Uiteindelijk zal de officier van justitie een voorstel doen aan de rechter: kan het feit worden bewezen en zo ja, moet er straf volgen? Welke straf moet dat zijn, of krijg je een laatste waarschuwing? De officier van justitie kan bijvoorbeeld ook voorstellen dat je verplicht moet worden begeleid door de jeugdreclassering om te voorkomen dat het in de toekomst opnieuw mis gaat.

Als jouw advocaat mag ik daarna het woord voeren en de rechter zeggen wat ik van de zaak denk en hoe de rechter zou moeten beslissen. Voordat de rechter uitspraak doet, heb jij het laatste woord.

Het woord is dan aan de rechter. Die doet normaal meteen uitspraak door te zeggen of het feit bewezen is en zo ja, welke straf er moet worden opgelegd en of je verplichte begeleiding moet krijgen.

Wel of geen hoger beroep?
Na de uitspraak kan er binnen twee weken hoger beroep worden ingesteld. Als jouw advocaat moet ik daar een beslissing over nemen, maar natuurlijk is het belangrijk wat je zelf van de uitspraak vindt. Zijn we het allebei eens met de uitspraak, dan kunnen we dat meteen op de zitting zeggen. Als de officier van justitie het ook eens is met de uitspraak, dan is de zaak daarmee afgelopen en komt er geen hoger beroep. Soms is het beter dat we er wat langer over nadenken.

Zelfstandige verantwoordelijkheid en bevoegdheid
Als advocaat kom ik op voor jouw belangen. Dat doe ik natuurlijk zoveel mogelijk in overleg met je ouders of verzorgers. In sommige zaken komt het voor dat de belangen van het kind tegenstrijdig zijn aan die van de ouders. Bijvoorbeeld omdat het kind ervan wordt verdacht zijn moeder of vader te hebben mishandeld of wanneer het kind zelf het slachtoffer is van geweld door de ouders. In zo’n geval krijgen jouw belangen natuurlijk voorrang.

Heb je verder nog vragen? Neem gerust contact met mij op.

Bart Sanders strafrecht advocaat Zutphen